موزه پرگامون برلین یکی از غنی ترین و مشهورترین موزه های جهان است که در جزیره موزه های این شهر قرار دارد و به دلیل نگهداری آثار عظیم و بازسازی شده ای مانند محراب پرگامون، دروازه ایشتار بابل و دروازه بازار میلتوس شهرت جهانی دارد. این موزه که بخشی از میراث جهانی یونسکو است، مجموعه ای بی نظیر از هنر و معماری یونان باستان، بین النهرین، ایران باستان و هنر اسلامی را در خود جای داده است. لازم به ذکر است که این موزه از اکتبر 2023 برای پروژه نوسازی گسترده تعطیل شده و پیش بینی می شود بخش هایی از آن در سال 2027 دوباره گشایش یابد. بنابراین پیش از هرگونه برنامه ریزی برای بازدید، بررسی وضعیت فعلی و تابلوهای اطلاع رسانی رسمی موزه های برلین ضروری است.
معرفی و جایگاه موزه پرگامون در جهان باستان شناسی
موزه پرگامون که در قلب جزیره موزه های برلین واقع شده است، به عنوان یکی از ستون های اصلی میراث فرهنگی آلمان و جهان شناخته می شود. این بنا توسط معماران برجسته ای به نام های آلفرد مسل و لودویگ هافمن طراحی شد و فرآیند ساخت آن نزدیک به بیست سال، از سال 1910 تا 1930 میلادی به طول انجامید. هدف اصلی از ساخت این سازه عظیم، فراهم کردن فضایی مناسب برای نگهداری و نمایش آثار باستانی بزرگی بود که هیئت های باستان شناسی آلمانی از سراسر جهان، به ویژه از خاورمیانه، یونان و مصر، کشف و به برلین منتقل کرده بودند.
این موزه نه تنها یک مکان برای نمایش اشیاء تاریخی، بلکه خود یک اثر معماری شاخص است که با طراحی نئوکلاسیک و فضاهای وسیع نمایشگاهی، امکان بازسازی و نصب سازه های عظیم باستانی را در مقیاس واقعی فراهم کرده است. در سال 1999، جزیره موزه ها به طور کلی و موزه پرگامون به طور خاص، به عنوان میراث جهانی یونسکو ثبت شدند که این امر اهمیت بی بدیل آن را در حافظه تاریخی بشر تأیید می کند.
تاریخچه پرفراز و نشیب موزه پرگامون
تاریخ این موزه با چالش ها و رویدادهای بزرگی گره خورده است. در جریان حملات هوایی سنگین در اواخر جنگ جهانی دوم، ساختمان موزه آسیب های جدی دید. برای محافظت از آثار، بسیاری از قطعات قابل جابجایی به مکان های امن منتقل شدند و سازه های بزرگ با دیوارهای محافظ پوشانده شدند. با این حال، پس از پایان جنگ در سال 1945، ارتش سرخ شوروی بسیاری از آثار ارزشمند و جداشدنی را به عنوان غنیمت جنگی مصادره و به اتحاد جماهیر شوروی منتقل کرد.
این آثار شامل بخش های مهمی از کلکسیون های باستانی و هنر اسلامی بود. خوشبختانه در سال 1958، طی توافقات سیاسی، بخش عمده ای از این مجموعه به آلمان شرقی بازگردانده شد. با این وجود، تعدادی از قطعات مهم همچنان در موزه پوشکین مسکو و موزه آرمیتاژ سن پترزبورگ نگهداری می شوند و موضوع بازگرداندن کامل آن ها همچنان در مذاکرات فرهنگی بین دو کشور مطرح است. از اوایل دهه 2010، پروژه ای جامع برای نوسازی و مقاوم سازی ساختمان قدیمی موزه آغاز شد که منجر به تغییرات گسترده در دسترسی و نمایش آثار گردید.
شاهکارهای معماری و آثار شاخص موزه
مجموعه آثار موزه پرگامون به چند بخش اصلی تقسیم می شود که هر کدام گنجینه ای از تمدن های کهن را در خود جای داده اند. در ادامه به بررسی مهم ترین این آثار می پردازیم:
توجه تخصصی
ویژگی منحصر به فرد موزه پرگامون، توانایی آن در بازسازی سازه های معماری در مقیاس کامل (یک به یک) است. این رویکرد به بازدیدکنندگان اجازه می دهد تا ابعاد واقعی و شکوه معماری باستان را به جای مشاهده اشیاء کوچک در ویترین، از نزدیک تجربه کنند.
| نام اثر | توضیحات و اهمیت تاریخی |
|---|---|
| محراب پرگامون | ساخته شده در سده دوم پیش از میلاد. این سازه عظیم دارای یک نوار برجسته سنگی به طول 91 متر است که نبرد اساطیری خدایان المپ نشین با غول ها (گیگانتوماکی) را با جزئیات حیرت انگیز به تصویر می کشد و اوج هنر مجسمه سازی هلنیستی را نشان می دهد. |
| دروازه ایشتار و خیابان پروسسیون بابل | متعلق به سده ششم پیش از میلاد و دوران پادشاهی بختنصر دوم. این دروازه با آجرهای لعاب دار به رنگ آبی لاجوردی و نقش برجسته های اژدها و گاو نر تزئین شده و نمادی از قدرت امپراتوری بابل نو است که توسط روبرت کلدوی کشف شد. |
| دروازه بازار میلتوس | یک سازه رومی متعلق به سده دوم میلادی که از شهر باستانی میلتوس در آسیای صغیر آورده شده است. این دروازه سه طاقی با ستون های بلند، ورودی باشکوهی به بازار شهر باستانی بوده است. |
| نمای مشاتا | بخشی از نمای تزئینی یک کاخ صحراایی متعلق به دوره امویان در اردن (سده هشتم میلادی). این اثر نمونه ای برجسته از هنر و معماری اولیه اسلامی است. |
| اتاق حلب | یک اتاق پذیرایی کامل متعلق به سال 1600 میلادی از شهر حلب سوریه، که با چوب کاری های ظریف، کاشی کاری و نقاشی های دیواری دوره عثمانی تزئین شده است. |
علاوه بر این آثار، بخش هنر اسلامی موزه پرگامون شامل مجموعه ای ارزشمند از فرش های ایرانی، سفالینه ها و آثار معماری است که روایتی جامع از هنر جهان اسلام از سده هشتم تا نوزدهم میلادی ارائه می دهد. همچنین قطعاتی از آثار باستانی ایران، از جمله بقایای مرتبط با طاق کسری و تیسفون، در این مجموعه نگهداری می شوند که پیوند عمیق فرهنگی این منطقه با موزه را نشان می دهند.
وضعیت فعلی و تعطیلی برای نوسازی (به روز رسانی 1405)
یکی از مهم ترین نکاتی که هر بازدیدکننده ای باید بداند، وضعیت فعلی موزه است. از اکتبر سال 2023، موزه پرگامون به عنوان بخشی از فاز اول پروژه جامع نوسازی جزیره موزه های برلین، به طور کامل تعطیل شده است. این پروژه عظیم مهندسی با هدف مقاوم سازی ساختمان در برابر زلزله، به روز رسانی سیستم های تهویه و امنیتی، و بازطراحی فضاهای نمایشگاهی انجام می شود.
بر اساس برنامه ریزی های رسمی، انتظار می رود که بال شمالی موزه و برخی از بخش های محدود آن در حدود سال 2027 دوباره گشایش یابند. با این حال، کل پروژه نوسازی ممکن است تا سال 2037 ادامه داشته باشد. بنابراین، اگر قصد سفر به برلین را دارید، اکیداً توصیه می شود پیش از خرید بلیط یا برنامه ریزی مسیر، وب سایت رسمی موزه های دولتی برلین را برای اطلاع از آخرین تغییرات و دسترسی های جزئی بررسی کنید.
راهنمای کاربردی بازدید و اطلاعات سفر
برای آن دسته از بازدیدکنندگانی که در زمان های گشایش نسبی یا پس از پایان بازسازی قصد مراجعه دارند، رعایت نکات زیر می تواند تجربه ای بهینه و بدون دغدغه را فراهم کند:
- موقعیت و دسترسی: موزه در خیابان بودشتراسه (Bodestraße) در جزیره موزه ها واقع شده است. نزدیک ترین ایستگاه های حمل و نقل عمومی، ایستگاه متروی U-Bahn فریدریش اشتراسه (Friedrichstraße) و هاکشر مارکت (Hackescher Markt) هستند که با حدود 10 دقیقه پیاده روی به موزه می رسند.
- ساعت کار: در حالت عادی، موزه همه روزه به جز دوشنبه ها از ساعت 10 صبح تا 6 عصر باز است. در روزهای پنجشنبه، ساعت کار تا 8 شب تمدید می شود. (این ساعات در دوران بازسازی ممکن است تغییر کند).
- هزینه بلیط: قیمت بلیط ورودی تک موزه در حال حاضر حدود 19 یورو است. همچنین بلیط های ترکیبی (Museum Island Pass) با قیمت حدود 24 یورو وجود دارد که دسترسی به تمام موزه های واقع در جزیره را برای یک روز فراهم می کند. کودکان و نوجوانان زیر 18 سال معمولاً از ورود رایگان برخوردار هستند.
- امکانات رفاهی: موزه دارای تورهای صوتی (Audio Guide) به زبان های مختلف از جمله انگلیسی، آلمانی و فرانسوی است. همچنین یک فروشگاه موزه با کتاب ها و سوغاتی های تخصصی و یک کافه در داخل ساختمان برای استراحت بازدیدکنندگان در نظر گرفته شده است.
پرسش های متداول
آیا موزه پرگامون در حال حاضر برای بازدید باز است؟
خیر، این موزه از اکتبر 2023 برای پروژه نوسازی گسترده تعطیل شده و پیش بینی می شود بخش هایی از آن در سال 2027 دوباره بازگشایی شود.
مشهورترین اثر موجود در موزه پرگامون چیست؟
محراب پرگامون و دروازه ایشتار بابل به عنوان نمادهای اصلی این موزه شناخته می شوند و بیشترین توجه بازدیدکنندگان و مورخان را به خود جلب می کنند.
آیا آثار باستانی ایران در این موزه نگهداری می شود؟
بله، بخش هنر اسلامی و بخش خاور نزدیک باستانی این موزه شامل قطعاتی از ایران باستان، از جمله بقایای معماری مرتبط با تیسفون و طاق کسری و همچنین نمونه هایی از هنر و فرش ایرانی است.
بهترین زمان برای بازدید از موزه های برلین چه فصلی است؟
فصل های بهار و پاییز به دلیل اعتدال آب و هوا و جمعیت کمتر گردشگران، تجربه ای آرام تر و لذت بخش تر از بازدید را فراهم می کنند. با این حال، با توجه به تعطیلی فعلی، اولویت با بررسی تقویم بازگشایی رسمی است.
در نهایت، موزه پرگامون فراتر از یک ساختمان نمایشگاهی، پلی است به سوی درک عمیق تر از تمدن های کهن و میراث مشترک بشری. آشنایی با پیشینه تاریخی آثار و برنامه ریزی دقیق برای بازدید، می تواند این تجربه را به یکی از به یاد ماندنی ترین بخش های سفر شما به برلین تبدیل کند.